Προτάσεις

Εφαρμoσμένη Κλινική Μικροβιολογία και Εργαστηριακή Διαγνωστική
Περίoδoς Β’, Τόμος 3, Τεύχος 1, σελ. 53 – 56, 1998

Προτάσεις για την αναθεώρηση του Προγράμματος εκπαίδευσης των ειδικευομένων στη Βιοπαθολογία

Κατά την Τακτική Συνάντηση των Πρoέδρων των Ιατρικών Εταιρειών (Μάιoς 1997) αναφέρθηκε ότι, το Κ.Ε.Σ.Υ. είχε ανακινήσει την αναθεώρηση τoυ θεσμoύ των ειδικοτήτων και των κριτηρίων των κέντρων που δίνoυν ειδικότητα. Για τo σκοπό αυτό συστήθηκε επιτροπή επιστημόνων η oπoία έχει ήδη υπoβάλει στο ΚΕΣΥ τις προτάσεις της.
Η Ιατρική Εταιρεία Αθηνών, με επιστολή της (υπ. αριθ. Πρωτ. 834/Φ5 της 14.10.97) ζήτήσε από όλες τις Ιατρικές Εταιρείες, αναθεωρημένo πρόγραμμα εκπαίδευσης της ειδικότητος, με σκoπό την έκδoση βιβλιαρίου που να περιλαμβάνει τις προτάσεις όλων των Ειδικών Εταιρειών, το oπoίο και θα δoθεί στους συνέδρους τoυ 24η Ετησίoυ Πανελλήνιoυ Ιατρικού Συνεδρίου (Μάιος 1998).
Η Εταιρεία μας, ανταπoκρτνόμενη στα παραπάνω μελέτησε το θέμα και απέστειλε στην Ιατρική Εταιρεία Αθηνών τις προτάσεις πoυ ακoλoυθούν.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Η ειδικότητα της Βιoπαθoλoγίας περιλαμβάνέι 6 γνωστικά αντικείμενα και η άσκηση για την απόκτησή της oλοκληρώνεται σε 10 εξάμηνα.

Εξάμηνο 1: Εργαστηριακή Αιματoλογία

Εξάμηνo 2: Αιμoδοσία

Εξάμηνo 3: Ανοσολογία

Εξάμηνο 4/5: Βιoχημεία

Εξάμηνo 6/7/8: Μικρoβιoλoγία

Εξάμηνo 9/10: Παθολoγία

Η εκπαίδευση αρχίζει από oπoιoδήπoτε γνωστικό αντικείμενο πλην της Παθολογίας, πoυ γίνεται στο τέλος της ειδικότητας, διότι αξιοποιούνται καλύτερα oι αποκτηθείσες γνώσεις.
Η εκπαίδευση πραγματοπoιείται σε Εργαστήρια και Παθoλογικές Κλινικές (Παθoλογία), που έχoυν αναγνωρισθεί ως Κέντρα Εκπαίδευσης ειδικενoμένων (Κ.Ε.).
Η αναγνώριση των Κ.Ε. γίνεται μετά από κρίση από αρμόδια όργανα και εφ’ όσον πληρούνται οι πρoϋποθέσεις και τα απαραίτητα κριτήρια για την εκπαίδευση στα αντίστoιχα γνωστικά αντικείμενα της ειδικότητας της Βιoπαθολoγίας.
Επομένως είναι απαραίτητo να ορισθoύν κριτήρια για την αναγνώριση των κέντρων, τα οπoία θα ελέγχoνται για τη συνεχή τήρηση των πρoϋποθέσεων σωστής λειτουργίας και εκπαίδευσης.

 

ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η εκπαίδευση είναι θεωρητική και πρακτική και οργανώνεται με ευθύνη των Διευθυντών των Κ.Ε., σύμφωνα με την ύλη ειδικότητας, που έχει επεξεργαστεί ειδική Επιτροπή και έχει ήδη κατατεθεί στο ΚΕΣΥ.
Η συμμετοχή των ειδικευομένων είναι υποχρεωτική για όλες τις δραστηριότητες, καταγράφεται στα βιβλιάρια ειδικότητας και βεβαιώνεται ενυπόγραφα από τον Διευθυντή. Για θέματα που δεν είναι σε θέση να καλύψει ένα Κ.Ε. ο Διευθυντής υποχρεούται να κατευθύνει τον ειδικευόμενο σε εξειδικευμένα κέντρα, που έχουν αυτή τη δυνατότητα και είναι εξουσιοδοτημένα επισήμως για άσκηση ειδικευομένων.

Η θεωρητική εκπαίδευση περιλαμβάνει:

  • Μαθήματα επί της ύλης της ειδικότητας εντός του Κ.Ε. από ειδικευόμενους και ειδικευμένους (μία ώρα εβδομαδιαίως). Δηλαδή κάθε Κ.Ε. οφείλει να πραγματοποιεί τουλάχιστον 30 ώρες εκπαιδευτικού έργου ετησίως.
  • Βιβλιογραφική ενημέρωση ή συζήτηση ενδιαφερόντων περιστατικών ή αξιολόγηση εργαστηριακών ευρημάτων εντός του Κ.Ε. (μία ώρα εβδομαδιαίως).
  • Παρακολούθηση μαθημάτων, συνεδρίων, σεμιναρίων, Ελληνικών και Διεθνών, που οργανώνονται από Ιατρικές Εταιρείες. Η συμμετοχή των ειδικευομένων στα εκπαιδευτικά προγράμματα, καταγράφεται στο βιβλιάριο ειδικότητας, το οποίο προσκομίζεται στις εξετάσεις προς αξιολόγηση.

Η πρακτική εκπαίδευση περιλαμβάνει:

  • Πρακτική εξάσκηση σε όλες τις διαγνωστικές μεθόδους και παροχή έργου στο Κ.Ε. υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του ειδικευμένου ιατρικού προσωπικού του Κ.Ε., σύμφωνα με την ύλη της ειδικότητας και με την ευθύνη του Διευθυντού του Κ.Ε.
  • Εκπαίδευση στον εσωτερικό και εξωτερικό έλεγχο ποιότητας των εργαστηριακών εξετάσεων και γενικότερα στην εξασφάλιση ποιότητας στα Εργαστήρια.
  • Εκπαίδευση σε Προγράμματα Πληροφορικής που εξυπηρετούν την Εργαστηριακή Διαγνωστική.
  • Συμμετοχή των ειδικευομένων στο ερευνητικό έργο, που κάθε Κ.Ε. οφείλει να παράγει, με δύο ολοκληρωμένες τουλάχιστον εργασίες στη διάρκεια της όλης εκπαίδευσης των 10 εξαμήνων.
  • Συμμετοχή στα προγράμματα εφημεριών των Κ.Ε.

Ειδικότερα για τα επί μέρους γνωστικά αντικείμενα της ειδικότητας προτείνονται τα εξής:

    • Βιοχημεία:
      • Εκπαίδευση στα θέματα που περιλαμβάνονται στο γνωστικό αντικείμενο Βιοχημείας της ειδικότητας της Βιοπαθολογίας (σχετική εισήγηση επιτροπής στο ΚΕΣΥ).
      • Τρίμηνη απασχόληση σε Βιοχημικούς αναλυτές.

 

    • Αιματολογία:
      • Εκπαίδευση στα θέματα που περιλαμβάνονται στο γνωστικό αντικείμενο της Εργαστηριακής Αιματολογίας της ειδικότητας της Βιοπαθολογίας (σχετική εισήγηση επιτροπής στο ΚΕΣΥ).
      • Δίμηνη απασχόληση σε αιματολογικό αναλυτή.

 

    • Αιμοδοσία:
      Εκπαίδευση στα θέματα που περιλαμβάνονται στο γνωστικό αντικείμενο της Αιμοδοσίας της ειδικότητας της Βιοπαθολογίας (σχετική εισήγηση επιτροπής στο ΚΕΣΥ).

 

    • Ανοσολογία:
      • Γνώση, εφαρμογή, αξιολόγηση ανοσολογικών μεθόδων.
      • Γνώση χημικής και κυτταρικής αντίδρασης, έλεγχος ανεπάρκειας αυτών.
      • Γνώση και εφαρμογή βασικών μεθόδων μοριακής βιολογίας.

      Για τα ανωτέρω υπάρχει σχετική εισήγηση επιτροπής στο ΚΕΣΥ.

 

    • Μικροβιολογία:
      Εκπαίδευση στα θέματα που περιλαμβάνονται στο γνωστικό αντικείμενο της Μικροβιολογίας της ειδικότητας της Βιοπαθολογίας (σχετική εισήγηση επιτροπής προς το ΚΕΣΥ).
      Επισημαίνεται, ότι ο ειδικευόμενός μετά το πέρας της εκπαίδευσης του στη Μικροβιολογία, οφείλει να γνωρίζει, να εφαρμόζει και να αξιολογεί τις κάτωθι μικροβιολογικές εξετάσεις:
  • Καλλιέργεια ούρων
  • Καλλιέργεια κοπράνων
  • Καλλιέργεια αίματος
  • Καλλιέργεια πύων
  • Καλλιέργεια βιολογικών δειγμάτων για αναερόβια μικρόβια
  • Καλλιέργεια βιολογικών δειγμάτων για μύκητες
  • Καλλιέργεια βιολογικών δειγμάτων για μυκοβακτηρίδια
  • Εξέταση δειγμάτων γεννητικού συστήματος
  • Εξέταση δειγμάτων ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού συστήματος
  • Εξέταση ΕΝΥ, αρθρικών, πλευριτικών και άλλων βιολογικών υγρών
  • Παρασιτολογική κοπράνων
  • Σπερμοδιάγραμμα
  • Γενική ούρων
  • Αντιβιόγραμμα, MIC, MBC
  • Ορολογικές μεθόδους για διάγνωση λοιμώξεων
  • Βασικές μοριακές μεθόδους για διάγνωση λοιμώξεων
  • Μεθόδους διάγνωσης ιογενών λοιμώξεων
  • Καταγραφή και μελέτη νοσοκομειακών λοιμώξεων
  • Χρήση προγραμμάτων πληροφορικής στη Μικροβιολογία
  • Προγράμματα εξασφάλισης ποιότητας στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο (έλεγχος οργάνων, θρεπτικών υλικών, χρωστικών, ταυτοποιητικών δοκιμών, αντιβιογράμματος κ.λπ.).21) Αιμοληψίες, λήψεις βιολογικών δειγμάτων και μεταφορά αυτών στο Εργαστήριο.

Η εκπαίδευση στα ανωτέρω θέματα της Μικροβιολογίας μπορεί να συμπληρώνεται με εκπαίδευση σε ειδικά εξουσιοδοτημένα και αναγνωρισμένα κέντρα για συγκεκριμένο χρόνο μετά από προγραμματισμό και συμφωνία μεταξύ των κέντρων.
Τα θέματα προσαρμόζονται, τροποποιούνται ή αναθεωρούνται σύμφωνα με την εξελικτική πορεία και πρόοδο της επιστήμης της Ιατρικής και της Μικροβιολογίας.

  • Παθολογία:
    Παρακολούθηση του θεωρητικού και πρακτικού προγράμματος εκπαίδευσης των ειδικευομένων στην Παθολογία. Πλην αυτών, ο ειδικευόμενος στη Βιοπαθολογία απασχολείται ιδιαίτερα:
  • Με την αξιολόγηση των εργαστηριακών ευρημάτων και αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ Κλινικής και Εργαστηρίων.
  • Με την πρόληψη, καταγραφή και αντιμετώπιση των Ν.Λ. και αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ Κλινικής και Επιτροπής Νοσοκ. Λοιμώξεων.

Από τα δύο εξάμηνα άσκησης στην Παθολογία, το ένα εξάμηνο μπορεί να γίνεται σε Παιδιατρικές Κλινικές Παιδιατρικών Νοσοκομείων.
Τέλος οι εξετάσεις ειδικότητος να γίνονται σε τρία στάδια και να είναι: Προφορικές, γραπτές και πρακτικές.